Driejarige Opleiding Bekkenfysiotherapie

 

 

Bekkenfysiotherapie houdt zich bezig met het optimaal functioneren van het bekken- en bekkenbodemgebied. Dysfuncties hierin kunnen zich in verschillende domeinen presenteren (zie Beroepsprofiel, mei 2014 ): urologie, gynaecologie, obstetrie, seksuologie, proctologie, orthopedie en neurologie. Bekkenfysiotherapie gaat dus over plassen, ontlasten, vrijen, dragen, baren en de beleving hiervan (emotie en intimiteit); gebieden waar de algemeen fysiotherapeut via de basisopleiding nauwelijks kennis van heeft verkregen en via het werken als algemeen fysiotherapeut geen ervaring in heeft opgebouwd.

Wat doet de Bekkenfysiotherapeut?

Er zijn meerdere disciplines (uroloog, gynaecoloog, seksuoloog, proctoloog, chirurg, kinderarts, specialist ouderenzorg, revalidatiearts, continentie/stomaverpleegkundige, fysiotherapeut, manueel therapeut, chiropractor, osteopaat) die binnen deze domeinen werkzaam zijn, maar veelal gaat het dan om één bepaald domein. Aandacht hebben voor de samenhang in functioneren tussen deze verschillende domeinen is een specifieke kwaliteit van de bekkenfysiotherapeut. Deze zal dan ook competenties moeten hebben om dysfuncties per domein te diagnosticeren en te behandelen, maar ook steeds moeten focussen op de samenhang en interactie tussen de verschillende domeinen.

Dit maakt dat de bekkenfysiotherapie een discipline is, die in een multidisciplinaire samenwerking een centrale plek inneemt. In het multidisciplinair team is de bekkenfysiotherapeut degene die de functionele componenten van de klacht kan beïnvloeden, terwijl de medisch specialist voornamelijk de anatomische component als aandachtgebied heeft. Bij bekkenbodem gerelateerde problematiek gaan deze componenten vaak samen en zal dus een benadering vanuit beide visies noodzakelijk zijn om tot een blijvend resultaat te komen.

Bekkenfysiotherapie is een erkende verbijzondering binnen de fysiotherapie en wordt, mits aanvullend verzekerd, vergoed door de zorgverzekeraar.

Werken als Bekkenfysiotherapeut

Bekkenfysiotherapeuten zijn in Nederland werkzaam in de volgende settings:

  1. Fysiotherapiepraktijk (algemeen/meerdere specialisaties)
  2. Bekkenfysiotherapiepraktijk (solo/multi)
  3. Ziekenhuis (intern/poli/academisch)
  4. Bekkenbodemcentrum
  5. Verpleeg/verzorgingshuis
  6. Zwangerschapsdocent
  7. NVFB
  8. Docent: opleiding fysiotherapie (Minor), specialisaties (bv. Geriatrie), verloskunde, huisartsen
  9. Expert bij ontwikkeling van richtlijnen
  10. Wetenschappelijk onderzoek (participerend of als onderzoeker)

Wat leer je tijdens de opleiding?

Screening, diagnose, prognose, behandeling en preventie 
In de opleiding tot Master Bekkenfysiotherapie verwerf je de nodige competenties voor het screenen, diagnosticeren, prognosticeren en behandelen van patiënten met bekken- en bekkenbodem gerelateerde klachten. Ook preventie is een essentieel onderdeel van de opleiding.

Leerlijnen
De opleiding tot Master Bekkenfysiotherapie is inhoudelijk georganiseerd rond vijf leerlijnen:

  • urologische problematiek
  • gynaecologische en obstetrische problematiek
  • gastro-enterologische problematiek
  • seksuele problematiek
  • pijn in de bekkenregio (lage rug, bekken en bekkenbodem)

Door deze zogeheten verticale leerlijnen, lopen de horizontale leerlijnen:

  • Wetenschappelijke competentie: leren de nieuwste inzichten in het vakgebied toe te passen in de dagelijkse praktijk. Je leert de vertaalslag te maken van wetenschappelijke literatuur naar je eigen patiënten.
  • Innovatieve competentie: leren beoordelen van nieuwe ontwikkelingen en deze kunnen implementeren in de dagelijkse praktijk.
  • Klinische competenties: screenen, diagnosticeren, therapeutisch handelen, preventief handelen, professioneel samenwerken.
  • Attitude is binnen de gehele fysiotherapie belangrijk. De bekkenfysiotherapie heeft vaak te maken met emotioneel beladen aandoeningen, daarom is een professionele attitude wellicht nog belangrijker. De attitude moet professioneel zijn maar tegelijk empatisch en altijd met gepaste afstand.
  • Professioneel handelen en communicatie: Ook dit is een onderwerp dat binnen de gehele fysiotherapie belangrijk is. In de bekkenfysiotherapie wordt vaak gesproken over taboe onderwerpen (plassen, ontlasten, vrijen). Door het zowel emotioneel als seksueel beladen aspect van deze onderwerpen zijn de communicatieve vaardigheden van de Master Bekkenfysiotherapie essentieel.

Inwendig handelen
Eén van de bijzondere vaardigheden van de Master Bekkenfysiotherapie is het inwendig handelen. Het doel van inwendig handelen is een goede diagnostiek uit te voeren en een hierop afgestemde therapie in te zetten. Bovendien kan het zinvol zijn om de bewustwording van de bekkenbodem te vergroten. Dit kan zowel vaginaal als rectaal worden toegepast. Het afwegen wanneer wel of niet inwendig te handelen vraagt intensieve scholing en vorming, welke verder gaat dan het verwerven van kennis en aanleren van vaardigheden. Er wordt veel belang gehecht aan attitude aspecten van de Master Bekkenfysiotherapie, zoals emotionele stabiliteit en professioneel handelen. Het inwendig handelen is een essentieel onderdeel van de opleiding.

Lesmethode en toetsing

Casuïstiek als uitgangspunt
Alle opdrachten vertrekken vanuit een casus en zijn dus gericht op de dagelijkse praktijk van de Master Bekkenfysiotherapie. De casus kan gaan over de klinische praktijk, maar ook over de professionele houding van de therapeut of de bedrijfsvoering. Zo komen alle rollen van de Master Bekkenfysiotherapie, zoals beschreven in het beroepscompetentieprofiel, aan bod.

Opbouw van de leerstof
Leerstof wordt aangereikt via vraagstelling. De vragen worden centraal gestuurd via het blokboek of individueel aangebracht. De leerstof wordt aangeboden in een concentrisch leermodel. Dat wil zeggen dat dezelfde vragen steeds weer voorbijkomen maar steeds meer factoren in acht nemen. Zo bouwt nieuwe kennis verder op wat eerder is geleerd. De opbouw van eenvoudig naar complex is op deze manier gegarandeerd.

Als Master Bekkenfysiotherapie in opleiding leer je de opgedane kennis te implementeren in de eigen praktijk. Dat doe je via implementatieopdrachten. Stap voor stap leer je hoe je wetenschap kan vertalen naar de dagelijkse praktijk. Deze opdrachten zorgen ervoor dat je al tijdens je studie nieuwe inzichten in je therapeutisch handelen kan integreren. Ook na je studie blijft dit een belangrijke en nuttige vaardigheid.

Toetsing
De competenties die de studenten ontwikkelen tijdens de opleiding zijn gericht op de beroepspraktijk. De toetsing is dan ook altijd praktijkgerelateerd. Je wordt getoetst op vaardigheden en je competenties om deze te integreren in de praktijk. Bovendien moet je in staat zijn je handelen te verklaren en te verantwoorden.

Tijdens de opleiding wordt er regelmatig getoetst. Voor de student heeft toetsing in de eerste plaats een feedbackfunctie. De informatie die de student krijgt via de toetsing, geeft hem/haar inzicht in de eigen ontwikkeling van competenties. Dit vormt aanleiding tot een tijdige (bij)sturing van het leerproces. Daarnaast kan een student via toetsing bewijzen dat hij/zij voldoet aan de vooraf gestelde criteria.

Werkvormen en stage

Werkvormen

  • Ongeveer de helft van de opleiding bestaat uit vaardigheidslessen. In een vaardigheidsles oefenen studenten hun professionele vaardigheden. Ze krijgen een opdracht die nauw aansluit bij een (complex) praktijkprobleem. De student brengt inzichten en vaardigheden uit verschillende domeinen samen om tot een oplossing te komen. Een gewone vaardigheidsles volg je samen met meerdere collega’s, een vaardigheidsles inwendig handelen volg je samen met maximum 6 collega’s.
  • In een werkgroep is een groep van 15 tot 17 studenten met elkaar aan het werk aan een opdracht. Het samenwerkend leren staat centraal. De student komt zo in de gelegenheid om ideeën en structuren met anderen te delen en feedback te ontvangen. De werkgroep wordt begeleid door een tutor.
  • Een studiegroep is een halve tutorgroep die samen de gezamenlijke opdrachten maken, de lesdagen voorbereiden, intervisies houden en het inwendig handelen oefenen. Het streven is een aantal studenten uit een bepaalde regio bij elkaar in een studiegroep te plaatsen.
  • In een responsiecollege staat het bespreken van gestructureerde informatie centraal. Essentieel is dat de studenten vragen kunnen stellen of worden uitgenodigd om vragen met betrekking tot de materie te beantwoorden.
  • Reflecteren is één van de manieren om te werken aan een professionele attitude. Reflecteren betekent dat je jezelf een spiegel voorhoudt om zo stil te staan bij hoe je bijvoorbeeld werkt, welke keuzes je daarbinnen maakt, welke vaardigheden je inzet en hoe dat voelt. Er wordt met name gereflecteerd op het persoonlijk beroepsmatig handelen waarbij gekeken wordt naar jouw functioneren en handelen. Hierbij vraag je je af wat het effect is op de omgeving, de maatschappij en in hoeverre jij hier verantwoordelijk voor bent.
  • Omdat alle opleidingen aan de SOMT opleidingen in deeltijd zijn,  besteden studenten een groot deel van de tijd aan zelfstudie. Dit zijn studieactiviteiten die zij zelf aansturen aan de hand van leertaken.

Competentieleren (stage)
Competentieleren vormt een belangrijk onderdeel binnen het leerproces van de Master Bekkenfysiotherapie in opleiding (MBF i.o.). De MBF i.o. krijgt inzicht in het vak Bekkenfysiotherapie en kan in een klinische setting de binnen het onderwijs geleerde competenties in praktijk brengen.

Het competentieleren omvat per jaar zes dagen. Daarnaast gaan MBF i.o.’s van het derde jaar 13 weken aanvullend competentieleren ofwel op het competentieleerlijn adres ofwel in de eigen praktijk onder supervisie van een geregistreerd bekkenfysiotherapeut. Dit aanvullend competentieleren wordt afgesloten met het praktijkexamen Onderzoek & Behandelen in het kader van het examen tot Master Bekkenfysiotherapie (voorheen Masterproef). Dit examen wordt afgenomen op daartoe aangewezen examen adressen. Als examinatoren worden aangewezen één docent van de SOMT Master Bekkenfysiotherapie en de behandelend bekkenfysiotherapeut van de examen patiënt.

Tijdens het examen laat de MBF i.o. een diagnostisch proces zien bij een patiënt en geeft vervolgens aan of er een indicatie is voor bekkenfysiotherapie en doet een voorstel voor een therapeutisch proces. De patiënt is diagnostisch al beoordeeld door de behandelend bekkenfysiotherapeut. ​

Wat mag je als student van SOMT verwachten?

Als Master Bekkenfysiotherapie in opleiding word je gedurende je studie door meerdere docenten begeleid.

Tutorgroep
Samen met 15 tot 17 collega’s word je ingedeeld in een tutorgroep. De tutor is het eerste aanspreekpunt binnen de opleiding. Je kan bij haar terecht met al je vragen, zij zal je steeds kunnen helpen of doorverwijzen. De tutor leest ook de reflectieverslagen.
Elke tutorgroep kiest een groepsvertegenwoordiger, zij communiceert ook met het hoofd van de afdeling.

Studiebegeleider
Bij SOMT werkt een studieadviseur. De studieadviseur houdt zich bezig met het geven van voorlichting, informatie, raad en hulp aan studenten. De studieadviseur kan de student informatie geven over vakken, planning, advies bij oriëntatie op een vervolgopleiding (zoals een master of Science studie) etcetera.

Daarnaast kan de studieadviseur hulp bieden als door bijzondere persoonlijke omstandigheden (dreigende) studievertraging ontstaat, bijvoorbeeld wanneer een student vanwege gezondheidsredenen een periode niet aan het onderwijs kan deelnemen.
De studieadviseur bewaakt ook de studievoortgang. Als er reden voor is roept de studieadviseur studenten op voor een gesprek. Daarnaast hebben de studieleiders de mogelijkheid om een student te verwijzen voor een gesprek. Bijvoorbeeld bij het herhaaldelijk niet slagen voor een toets.

Vertrouwenspersoon
De SOMT heeft een vertrouwenspersoon in dienst voor zowel studenten als voor medewerkers van SOMT. Je kunt bij de vertrouwenspersoon terecht wanneer je advies wilt over het omgaan met ongewenste omgangsvormen, zoals seksuele intimidatie, pesten en discriminatie. Zij kan helpen in het oplossen van conflicten door middel van het geven van advies en ondersteuning voor het informeel oplossen van het probleem. Wanneer je besluit tot het indienen van een klacht kan ze je informatie en ondersteuning geven bij deze procedure. De vertrouwenspersoon heeft een geheimhoudingsplicht en zal nooit iets ondernemen zonder jouw toestemming.

De vertrouwenspersoon is ook aanspreekpunt voor medewerkers die in de arbeidsrelatie in een conflict zijn gekomen waarbij de reguliere wegen niet tot een oplossing hebben geleid. De vertrouwenspersoon heeft tot taak om problemen door contacten en bemiddeling (weer) bespreekbaar te maken en daardoor bij te dragen tot de oplossing van deze problemen.  Ook hier geldt dat de vertrouwenspersoon een geheimhoudingsplicht heeft en zal nooit iets ondernemen zonder jouw toestemming. 

Wat verwacht SOMT van jou als student?

Inwendig handelen
Het inwendig onderzoeken en behandelen neemt een centrale plek in binnen het curriculum. Het betreft een binnen de fysiotherapie unieke handelingen die niet tot de basisvaardigheden van de algemeen practicus behoren.  Het bekkengebied is een kwetsbaar gebied. 17-33% Van de bevolking heeft te maken gehad met negatieve ervaringen in dit gebied. Reden om zorgvuldig en met veel respect deze handelingen te introduceren en aan te leren. Het inwendig handelen wordt na een uitgebreide introductie in kleine groepen onder deskundige leiding  aangeleerd. Hierbij ben je als collega zowel proefpersoon als therapeut. Er wordt hierbij vanuit gegaan dat iedereen zich voor beide rollen ter beschikking stelt.

Intervisie en Reflectie
Omdat het binnen de bekkenfysiotherapie gaat over onderwerpen met een intiem karakter vinden we het belangrijk dat je als Master Bekkenfysiotherapie i.o. stilstaat bij je eigen houding t.o.v. deze onderwerpen. Het is pas mogelijk om met een ander over  moeilijke onderwerpen te spreken als je je eigen grenzen kent en kunt bewaren.  Intervisie en reflectie lopen als een rode draad door het curriculum.

Computervaardigheden
Wij gaan er binnen het onderwijs vanuit dat je beschikt over basis computervaardigheden. Bij SOMT beschikken wij over een elektronische leeromgeving. Er wordt verwacht dat je zelfstandig power point presentaties kan maken.

Taalbeheersing
Het onderwijs aan SOMT is Nederlandstalig.  Er wordt wel van je verwacht dat je instaat bent de Engelstalige wetenschappelijke literatuur te lezen en te begrijpen. 

Lesdagen eerste jaar

De lessen van de masteropleiding Bekkenfysiotherapie worden gegeven op maandag en dinsdag.

2017  
September 4, 5, 25, 26
Oktober 30, 31
November 20, 21
December 11, 12
2018  
Januari 8, 9, 29, 30
Maart 5, 6, 26, 27
April 9, 10
Mei 14, 15

Praktische informatie

Doelgroep
Fysiotherapeuten

Start
September

Onderwijsplanning
Het betreft een driejarig deeltijdprogramma. Het eerste studiejaar bevat 22 contactdagen, het tweede en het derde 20. De contactdagen zijn altijd op maandag en dinsdag van 9.00 uur – 17.00 uur.Daarnaast volgen studenten een aantal stagedagen.

Locatie
Amersfoort (Softwareweg 5)

Accreditatie

  • De Masteropleiding Bekkenfysiotherapie van de SOMT is geldig voor registratie in het CKR
  • De Masteropleiding Bekkenfysiotherapie van de SOMT is geaccrediteerd door de NVAO.

Studiebelasting
De studiebelasting ligt op 13 tot 16 uur per week, exclusief onderwijs en stage. De opleiding omvat in totaal 90 studiepunten (ECTS).

Toelatingsvoorwaarden
Je wordt toegelaten tot de Masteropleiding Bekkenfysiotherapie met een door de Nederlandse overheid erkend bachelordiploma fysiotherapie.
Het is wenselijk om werkzaam te zijn in de praktijk, omdat de casuïstiek die in de onderwijsbijeenkomsten wordt gebruikt een continue interactie heeft met de beroepspraktijk.

Voorwaarden
Voorwaarden studieovereenkomst

Driejarige Master Bekkenfysiotherapie
 
Duur: 3 jaar
 
Start: september 
 
Locatie: Amersfoort
 
 

 

Deze opleiding is NVAO geaccrediteerd